عربى داخل آن ميشد به همان خط بنويسند و اگرچه از آن نوشته‌ها چيزى بما نرسيده ولى در وقوع و جريان اين امر طبيعى ساده ظاهرا ترديد نمىتوان كرد . پيشرفت شعر فارسى عروضى در دولت صفّاريان و مخصوصا سامانيان « 1 » و ترتيب شاهنامه‌هاى منظوم و منثور « 2 »

--> ( 1 ) - نظامى عروضى سمرقندى از ديوان شعر حكيم حنظلهء بادغيسى ( متوفى بسال 219 يا 220 هجرى ) شاعر آل طاهر ذكرى كرده ( چهار مقاله ص 26 ) و محمد عوفى در دو مجلد كتاب لباب الالباب از بيست و هشت تن از شاعران عهد سامانى نام برده و نمونه‌اى از اشعار آنان را آورده است . شعر فارسى درى در نيمهء دوم قرن سوم و اوايل قرن چهارم در وصف اوضاع و احوال مختلف طبيعى و بيان كيفيات نفسانى و اخلاقى و اجتماعى و ايراد پند و اندرز و شرح قصه و داستان بپايه‌اى رسيد كه قوّت تعبير و رسم لطايف و دقايق و در عين حال زيبائى الفاظ و سادگى و روانى توأم با واقع‌بينى آن موجب اعجاب و شگفتى است . از حيث مقدار عوفى ( ايضا ج 2 ص 7 ) دربارهء اشعار استاد ابو عبد اللّه جعفر بن محمد رودكى سمرقندى ( متوفى بسال 329 هجرى ) گويد : « و چنين گويند ، و العهدة على الراوى ، كه اشعار او صد دفتر برآمده است . . . » و استاد ابو محمد بن محمد رشيدى سمرقندى اشعار او را يك ميليون و سيصد هزار بيت شمرده است ( ! ) : شعر او را من شمردم سيزده ره صد هزار * هم فزون آيد اگر چونان كه بايد بشمرى ( ايضا ) . ( 2 ) - مانند منظومهء ( مفقود ) مسعودى مروزى كه مدتى پيش از 355 هجرى بنظم درآمده بود و شاهنامهء نثر ( مفقود ) ابو المؤيد بلخى ( رش : مقالهء علامه تقىزاده ، كاوه سال پنجم شمارهء دوم ص 7 - 9 ؛ هزارهء فردوسى مقالهء علامه تقىزاده ص 51 53 و مقالهء مرحوم علّامهء قزوينى ص 125 - 126 . اين كتاب لااقل تا زمان تأليف تاريخ طبرستان ابن اسفنديار ( 613 هجرى ) باقى بود . و شاهنامهء ( مفقود ) ابو على محمد بن احمد بلخى شاعر ( رش : علّامه تقىزاده ، شاهنامه و فردوسى ، در هزارهء فردوسى ص 53 - 54 ؛ علّامهء قزوينى ، بيست مقاله ج 2 ص 6 ) و شاهنامهء نثر ( مفقود ) ابو منصورى ( منسوب بابو منصور محمد بن عبد الرزاق طوسى متوفى بسال 351 هجرى كه ابو منصور معمرى دستور او بفرمان وى آن را گرد آورد . رش : مقدمهء قديم